فهرست بیمارستان های شهرکرد و چهارمحال و بختیاری

تجهیزات بخش چشم‌پزشکی (Ophthalmology) و نقش فناوری‌های نوین در تشخیص، لیزر و جراحی‌های دقیق چشم

چشم‌پزشکی یکی از تخصص‌هایی است که بیشترین وابستگی را به فناوری‌های دقیق و تجهیزات پیشرفته دارد. به دلیل حساسیت فوق‌العاده ساختارهای چشم، کوچک‌ترین خطا در تشخیص یا جراحی می‌تواند تأثیر قابل‌توجهی بر بینایی بیمار داشته باشد. طی دو دهه گذشته، چشم‌پزشکی از نظر دستگاه‌های تشخیصی، لیزرها، ابزارهای اتاق عمل و فناوری‌های تصویربرداری تحولی عظیم را تجربه کرده است. تجهیزات مدرن توانسته‌اند دقت تشخیص، کیفیت جراحی و سرعت بهبودی بیماران را چند برابر کنند.

۱. تجهیزات تشخیصی چشم‌پزشکی

در چشم‌پزشکی، ابزارهای تشخیصی پایه‌ای‌ترین بخش مراقبت هستند و دقت آنها نقش مستقیم بر کیفیت درمان دارد.

الف) اسلیت لامپ (Slit Lamp)

اسلیت لامپ یکی از مهم‌ترین ابزارهای معاینه است که با ایجاد پرتو متمرکز نور، ساختارهای قدامی چشم مانند قرنیه، اتاق قدامی، عنبیه و عدسی را با بزرگنمایی بالا قابل مشاهده می‌کند. مدل‌های جدید دارای:

• دوربین دیجیتال برای ثبت تصاویر

• نور LED بدون گرما

• فیلترهای تخصصی مثل کبالت بلو برای معاینه فلورسئین

می‌باشند.

ب) اتورفراکتومتر دیجیتال (Auto Refractometer)

این دستگاه برای اندازه‌گیری شماره چشم استفاده می‌شود. مدل‌های جدید با Wavefront Technology خطاهای انکساری را دقیق‌تر اندازه‌گیری می‌کنند.

ج) کراتومتر و توپوگرافی قرنیه

این ابزارها برای بررسی انحنای سطح قرنیه و تشخیص آستیگماتیسم، قوزقرنیه (Keratoconus) و تغییرات پس از لیزیک استفاده می‌شوند.

نسل جدید توپوگرافی‌ها از فناوری‌های:

• Scheimpflug

• Placido Disk

• Tomography 3D

استفاده می‌کنند و نقشه کامل ضخامت و انحنای قرنیه را ارائه می‌دهند.

د) OCT (Optical Coherence Tomography)

OCT یکی از مهم‌ترین تجهیزات تشخیصی است و برای بررسی لایه‌های شبکیه، عصب بینایی، ماکولا و زاویه اتاق قدامی به‌کار می‌رود.

OCTهای جدید قابلیت‌های:

• تصویربرداری HD

• آنژیوگرافی بدون تزریق (OCT-A)

• اندازه‌گیری پیشرفت گلوکوم

• نقشه‌برداری سه‌بعدی شبکیه

را ارائه می‌دهند.

هـ) تономتر (Tonometer)

برای اندازه‌گیری فشار داخل چشم استفاده می‌شود. مدل‌های:

• Goldman

• Non-Contact Air Puff

• iCare Portable

از رایج‌ترین فناوری‌ها هستند.

۲. تجهیزات لیزر چشم‌پزشکی

لیزرها نقش اصلی را در درمان بسیاری از بیماری‌های چشم دارند.

الف) لیزرهای اصلاح عیوب انکساری (LASIK / FemtoLASIK / ReLEx SMILE)

این لیزرها برای درمان نزدیک‌بینی، دوربینی و آستیگماتیسم استفاده می‌شوند.

فناوری‌های جدید شامل:

• Femtosecond Laser برای ایجاد Flap بسیار دقیق

• Excimer Laser برای برداشت بافت با حداقل خطا

• روش SMILE که کم‌تهاجمی‌ترین روش بینایی‌سنجی است

می‌باشند.

ب) لیزر YAG

برای درمان کدورت کپسول پشت عدسی بعد از عمل آب‌مروارید (PCO) و برای انجام Iridotomy در بیماران گلوکوم استفاده می‌شود.

ج) لیزرهای شبکیه (Retina Laser – Argon / Diode)

برای درمان:

• رتینوپاتی دیابتی

• پارگی‌های شبکیه

• لیزر Pan-Retinal Photocoagulation

به‌کار می‌روند.

۳. تجهیزات تصویربرداری چشم

بیشترین پیشرفت‌ها در چشم‌پزشکی در حوزه تصویربرداری بوده است.

الف) فوندوس‌کمرا (Fundus Camera)

برای عکاسی از شبکیه و عصب بینایی استفاده می‌شود. مدل‌های جدید قابلیت:

• Wide Field Imaging

• فوندوس‌فلوئورسانس

• ثبت خودکار ویدئو

را دارند.

ب) UBM (Ultrasound Biomicroscopy)

برای بررسی ساختارهای قدامی چشم، خصوصاً در موارد کدورت قرنیه و گلوکوم زاویه بسته کاربرد دارد.

ج) B-Scan

برای بررسی شبکیه در موارد خونریزی زجاجیه یا کدورت‌های شدید استفاده می‌شود.

۴. تجهیزات جراحی چشم‌پزشکی

الف) میکروسکوپ جراحی چشم

یکی از مهم‌ترین تجهیزات اتاق عمل چشم است. مدل‌های جدید دارای:

• زوم موتوری

• تکنولوژی Optical Coherence

• سیستم ضدلرزش

• نور LED با شدت قابل تنظیم

هستند و کیفیت جراحی را بسیار بالا می‌برند.

ب) دستگاه فیکو (Phacoemulsification)

این دستگاه برای جراحی آب‌مروارید استفاده می‌شود.

فناوری‌های جدید فیکو دارای:

• سیستم‌های هوشمند کنترل انرژی

• کاهش حرارت

• هندپیس سبک‌تر

• تکنیک Micro Incision (<2mm)

هستند.

ج) دستگاه ویترکتومی (Vitrectomy Machine)

برای جراحی شبکیه و زجاجیه به‌کار می‌رود. دستگاه‌های مدرن دارای سرعت برش بسیار بالا (مثلاً ۱۰,۰۰۰ Cut/sec)، پمپ‌های وکیوم پیشرفته و سیستم کنترل فشار داخلی چشم هستند.

د) ابزار جراحی آب‌سیاه (Glaucoma Surgery)

• شانت‌ها و دستگاه‌های MIGS (حداقل تهاجمی)

• ست‌های Trabeculectomy

• دستگاه‌های لیزر SLT

برای درمان گلوکوم استفاده می‌شوند.

۵. تجهیزات کلینیکی و پاراکلینیکی

• لنزومتر دیجیتال

• چارت‌های بینایی‌سنجی LED

• دستگاه‌های Dry Eye Analyzer برای ارزیابی خشکی چشم

• دستگاه Cross-Linking برای درمان قوزقرنیه

• یونیت کامل چشم‌پزشکی شامل صندلی برقی، بازوهای نگهدارنده، سیستم نور

این تجهیزات برای کلینیک‌های تخصصی ضروری‌اند.

۶. تجهیزات اورژانسی و مراقبت بعد از عمل

• شیلدهای محافظ چشم

• اسپکولوم

• پدهای چشمی

• دستگاه‌های Portable Tonometry

• تجهیزات پانسمان و شستشوی شیمیایی

در موارد فوریتی مانند اجسام خارجی، سوختگی‌های شیمیایی و افزایش ناگهانی فشار چشم کاربرد دارند.

جمع‌بندی

چشم‌پزشکی یکی از تجهیزمحورترین حوزه‌های پزشکی است. از تصویربرداری‌های دقیق مانند OCT و Fundus Camera گرفته تا جراحی‌های پیشرفته با میکروسکوپ و لیزرهای دقیق، همگی نقش کلیدی در حفظ بینایی بیماران دارند. بیمارستان‌هایی که تجهیزات به‌روز چشم‌پزشکی را در اختیار دارند، می‌توانند نتایجی با دقت بسیار بالاتر، جراحی‌های کم‌تهاجمی‌تر و تجربه درمانی بهتر برای بیماران ارائه کنند. آینده چشم‌پزشکی با توسعه فناوری‌هایی مانند OCT-A، لیزرهای فمتوسکند نسل جدید و ربات‌های جراحی می‌تواند کیفیت درمان را به اوج جدیدی برساند.