فهرست بیمارستان های مشهد و خراسان رضوی

تجهیزات بخش گوش، حلق و بینی (ENT) و نقش فناوری‌های نوین در تشخیص و جراحی‌های کم‌تهاجمی

بخش گوش، حلق و بینی (ENT) یکی از تخصصی‌ترین بخش‌های درمانی بیمارستان است که با سیستم‌های تنفسی فوقانی، گوش میانی و داخلی، حنجره، سینوس‌ها و ساختارهای مرتبط سروکار دارد. با پیشرفت‌های چشمگیر فناوری، این حوزه طی سال‌های اخیر شاهد ارتقای گسترده‌ای در ابزارهای تشخیصی، تصویربرداری و جراحی بوده است. ENT امروز به‌کمک اندوسکوپی، ناوبری سه‌بعدی، لیزر، تصویربرداری دقیق و ابزارهای میکروسکوپی توانسته دقت جراحی‌ها را به سطحی بی‌سابقه برساند و عوارض پس از عمل را به حداقل کاهش دهد.

۱. تجهیزات تشخیصی ENT

تشخیص دقیق بیماری‌های گوش، حلق و بینی نیازمند ابزارهای تخصصی است که امکان مشاهده مستقیم، تصویربرداری با کیفیت و ارزیابی عملکرد را فراهم کنند.

الف) آندوسکوپ‌های تشخیصی

اندوسکوپ‌ها یکی از اساسی‌ترین ابزارهای ENT هستند.

• اندوسکوپ‌های سخت (Rigid Endoscopes) با زاویه‌های ۰، ۳۰، ۴۵ و ۷۰ درجه برای سینوس‌ها، حنجره و بررسی حفره بینی استفاده می‌شوند.

• اندوسکوپ‌های انعطاف‌پذیر (Flexible Nasopharyngoscope) نیز برای مشاهده نازوفارنکس، طناب‌های صوتی و ساختارهای مسیر هوایی کاربرد دارند.

نسل جدید این ابزارها با کیفیت تصویر HD یا 4K، انتقال فیبر نوری پیشرفته و پوشش ضدبخار، تشخیص را بسیار دقیق‌تر کرده‌اند.

ب) اتوسکوپ و ویدئو اتوسکوپ

بررسی پرده گوش، عفونت گوش میانی و مشکلات کانال گوش با اتوسکوپ انجام می‌شود. مدل‌های مدرن ویدئو اتوسکوپ تصویر را روی مانیتور نمایش می‌دهند و برای مستندسازی و آموزش بسیار کاربردی هستند.

ج) میکروسکوپ جراحی و تشخیصی

میکروسکوپ ENT برای جراحی گوش و معاینات دقیق استفاده می‌شود.

مزایای نسل جدید شامل:

• بزرگنمایی چندمرحله‌ای

• سیستم فوکوس اتوماتیک

• نور LED بدون گرما

• قابلیت اتصال دوربین دیجیتال

است که کیفیت تشخیص و جراحی را متحول کرده است.

د) ادیومتری و آزمون‌های شنوایی

ارزیابی شنوایی یکی از پایه‌های تشخیص اختلالات گوش است. تجهیزات اصلی عبارتند از:

• ادیومتر بالینی (Pure Tone Audiometer)

• Tympanometer برای بررسی گوش میانی

• OAE برای غربالگری نوزادان

• ABR یا ERA برای بررسی مسیر عصبی شنوایی

مدل‌های دیجیتال جدید قابلیت ذخیره نتایج، اتصال USB و پروتکل‌های اتوماتیک را دارند.

۲. تجهیزات تصویربرداری ENT

تشخیص بسیاری از اختلالات ENT بدون تصویربرداری دقیق امکان‌پذیر نیست.

الف) CT اسکن سینوس‌ها

CT بهترین ابزار برای بررسی سینوزیت مزمن، پلیپ، انحراف تیغه بینی و برنامه‌ریزی جراحی سینوس است. دستگاه‌های Low Dose CT امکان تصویربرداری با حداقل اشعه را فراهم می‌کنند.

ب) MRI ساده و Diffusion

برای بررسی تومورها، ضایعات گوش داخلی، نورینوم آکوستیک و مشکلات عصب صورت، MRI بهترین روش است. سکانس‌های خاصی مانند T2-Weighted یا FLAIR در ENT کاربرد زیادی دارند.

ج) CBCT

در کلینیک‌های ENT و دندانپزشکی، CBCT دوز پایین و رزولوشن بالایی ارائه می‌دهد و برای بررسی سینوس، فک و باسیفارنکس کاربرد دارد.

۳. تجهیزات جراحی در ENT

جراحی‌های گوش، بینی و گلو در دهه اخیر تغییرات بزرگی را تجربه کرده‌اند. امروزه تمرکز اصلی بر جراحی کم‌تهاجمی، اندوسکوپیک و مبتنی بر ناوبری است.

الف) سیستم‌های آندوسکوپی جراحی

این سیستم‌ها شامل موارد زیر هستند:

• دوربین HD یا 4K

• منبع نور LED یا زنون

• مانیتورهای پزشکی کالیبره‌شده

• آندوسکوپ‌های جراحی سخت

• سیستم ضد مه (Anti-Fog Heater)

• شیور (Microdebrider) برای برداشت بافت

شیورها در جراحی سینوس (FESS) نقش کلیدی دارند و امکان برداشت بافت با حداقل خونریزی را فراهم می‌کنند.

ب) سیستم ناوبری ENT (Image-Guided Surgery – IGS)

سیستم ناوبری با ادغام CT/MRI و آندوسکوپی امکان تعیین موقعیت ابزار جراحی در زمان واقعی را فراهم می‌کند. این سیستم در موارد زیر بسیار ضروری است:

• جراحی سینوس نزدیک چشم یا مغز

• برداشت تومورهای حفره بینی

• موارد پیچیده انحراف و تنگی

• اصلاح جراحی‌های قبلی

ناوبری، احتمال آسیب به ساختارهای حیاتی مانند عصب بینایی و شریان کاروتید را به‌شدت کاهش می‌دهد.

ج) دستگاه‌های لیزر ENT

در جراحی‌های حنجره، بینی و دهان استفاده می‌شوند. مهم‌ترین انواع:

• CO2 Laser

• Diode Laser

• KTP Laser

لیزر CO2 با دقت بالا و خونریزی کم، بهترین ابزار برای ضایعات طناب صوتی و حنجره است.

د) میکروایرگاسیون گوش

در جراحی گوش از دستگاه‌های ساکشن، دریل‌های میکرو و پروب‌های خاص برای اتوپلاستی، استاپدکتومی و تیمپانوپلاستی استفاده می‌شود.

۴. تجهیزات کلینیک ENT

کلینیک‌های سرپایی ENT به تجهیزات اختصاصی زیر مجهزند:

الف) یونیت تخصصی ENT

شامل:

• ساکشن

• نور سرد

• نگهدارنده ابزارها

• صفحه کنترل

• پایگاه آندوسکوپ

• سینک شستشوی گوش

• سیستم ضدعفونی ابزار

نسل جدید یونیت‌ها طراحی ارگونومیک و کنترل دیجیتال دارند.

ب) دستگاه‌های شستشوی گوش

مدل‌های الکتریکی جدید، فشار یکنواخت و ایمن ایجاد می‌کنند و برای برداشت موم و جسم خارجی کاربرد دارند.

ج) دستگاه Sleep Study پرتابل

برای تشخیص آپنه خواب که در ENT بسیار رایج است استفاده می‌شود. این دستگاه‌ها الگوهای تنفسی، اشباع اکسیژن و الکتروکاردیوگرام را ثبت می‌کنند.

۵. تجهیزات بستری ENT

• مانیتورینگ حیاتی

• دستگاه نبولایزر

• دستگاه ساکشن دیواری و پرتابل

• تراکئوستومی ست

• پمپ‌های انفیوژن

• ابزارهای ضدعفونی و استریل

این تجهیزات برای مراقبت از بیماران جراحی و تنفسی بسیار حیاتی هستند.

جمع‌بندی

بخش ENT با مجموعه‌ای از پیشرفته‌ترین تجهیزات تشخیصی، تصویربرداری دقیق، اندوسکوپی سطح‌بالا، ناوبری سه‌بعدی و لیزرهای تخصصی، یکی از سریع‌ترین حوزه‌های در حال رشد پزشکی است. بیمارستان‌هایی که تجهیزات ENT خود را مطابق استانداردهای جدید به‌روز می‌کنند، می‌توانند:

• دقت تشخیص را چند برابر کنند،

• جراحی‌های کم‌تهاجمی و سریع‌تر ارائه دهند،

• عوارض و خونریزی را کاهش دهند،

• و دوره نقاهت بیماران را به حداقل برسانند.