فهرست بیمارستان های کرج و استان البرز

تجهیزات بخش قلب و عروق (Cardiology)؛ ابزارهای تشخیصی، پایشی و درمانی در بیماری‌های قلبی

بخش قلب و عروق یکی از حیاتی‌ترین بخش‌های بیمارستان است؛ زیرا کوچک‌ترین تأخیر در تشخیص یا درمان می‌تواند به نارسایی قلبی، سکته قلبی یا حتی مرگ منجر شود. پیشرفت فناوری در دهه اخیر باعث شده تجهیزات این بخش به‌سمت هوشمندی، دقت بیشتر و پایش لحظه‌ای پیش بروند. در این مقاله، مهم‌ترین تجهیزات مورد استفاده در بخش قلب، کلینیک‌ها، CCU و اتاق آنژیوگرافی را بررسی می‌کنیم.

۱. تجهیزات تشخیصی پایه در قلب و عروق

الف) دستگاه ECG (نوار قلب)

ابزار اصلی تشخیص آریتمی‌ها، ایسکمی، انفارکتوس و اختلالات الکتریکی قلب.

نسل جدید دارای امکانات:

• ۱۲ تا ۱۵ لید

• الگوریتم‌های تفسیر هوشمند

• ارسال خودکار به PACS یا موبایل پزشک

• ثبت سیگنال با نویز بسیار کم

ب) هولتر ECG

برای پایش ضربان قلب در ۲۴ تا ۷۲ ساعت.

کاربرد:

• تشخیص آریتمی‌های گذرا

• بررسی اثر داروها

• پایش بیماران مشکوک به سنکوپ

ج) هولتر فشار خون

برای تشخیص فشار خون پنهان و ارزیابی الگوهای شبانه.

د) تست ورزش (Treadmill Test)

برای ارزیابی ایسکمی در فعالیت و ظرفیت قلب.

۲. تجهیزات تصویربرداری پیشرفته قلب

الف) اکوکاردیوگرافی (Echo)

مهم‌ترین ابزار غیرتهاجمی برای بررسی عملکرد قلب.

انواع:

• Echo دوبعدی و سه‌بعدی

• Strain Imaging برای ارزیابی عملکرد میوکارد

• TEE (اکوی مری) برای جراحی قلب و تشخیص اندوکاردیت و ترومبوس

ب) CT آنژیوگرافی قلب

برای بررسی:

• گرفتگی عروق کرونر

• کلسیم اسکور

• آناتومی قلب

نسل جدید CT 256-Slice و Dual Source وضوح فوق‌العاده دارد.

ج) MRI قلب

برای بررسی:

• میوکاردیت

• اسکار قلب پس از سکته

• عملکرد بطن‌ها

• بیماری‌های مادرزادی

۳. تجهیزات پایش و مانیتورینگ قلبی

الف) مانیتورهای CCU

ویژگی‌ها:

• ECG چندلید

• SpO2

• فشار خون غیرتهاجمی و تهاجمی

• Capnography

• الگوریتم پیش‌بینی آریتمی

ب) دستگاه IABP (بالون پمپ)

برای بیماران با نارسایی شدید قلبی، در شوک کاردیوژنیک یا پس از جراحی.

ج) مانیتور ضربان‌ساز و ICD

برای بیماران دارای پِیس‌میکر یا دفیبریلاتور قابل کاشت.

۴. تجهیزات درمانی قلب و عروق

الف) دفیبریلاتور (Shock)

برای درمان آریتمی‌های کشنده مانند VF و VT.

نسل جدید:

• AED برای مکان‌های عمومی

• Shock Advice برای کمک به پرسنل غیر متخصص

• الکترودهای کودکان و بزرگسالان

ب) پِیس‌میکر موقت

برای بیماران با بلوک قلبی یا آریتمی‌های کند.

ج) پمپ‌های انفیوژن

برای تزریق کنترل‌شده داروهای حیاتی:

• نیتروگلیسیرین

• دوپامین

• دوبوتامین

• هپارین

د) دستگاه HFNC در بیماران قلبی

برای کاهش کار تنفسی و بهبود اکسیژن‌رسانی.

۵. اتاق آنژیوگرافی (Cath Lab)

یکی از پیشرفته‌ترین فضاهای بیمارستانی.

تجهیزات اصلی:

الف) دستگاه آنژیوگرافی دیجیتال

برای تشخیص و درمان بیماری‌های کرونری.

امکانات:

• تصویربرداری Real-Time

• کاهش دوز تشعشع

• نرم‌افزارهای تحلیل خودکار

ب) استنت‌های دارویی (DES)

برای بازکردن عروق کرونر.

ج) بالون‌آنژیوپلاستی

برای رفع تنگی‌های عروقی.

د) دستگاه Rotablator

برای رسوبات سخت داخل عروق.

هـ) FFR و iFR

برای ارزیابی فیزیولوژیک تنگی عروق.

۶. تجهیزات اورژانس قلب

الف) کیت CPR

شامل:

• آمبوبگ

• ماسک

• ETT

• لوله‌های سوپراگلوتیک

ب) دفیبریلاتور خودکار AED

برای توقف ناگهانی قلب.

ج) سونوگرافی پرتابل

برای بررسی سریع عملکرد قلب و مایع پریکارد.

۷. تجهیزات جراحی قلب

الف) دستگاه قلب و ریه (CPB Machine)

برای جراحی‌های قلب باز.

ب) استرنوتوم اره جراحی

برای بازکردن قفسه سینه.

ج) دستگاه الکتروکوتر

برای کنترل خونریزی.

د) میکروسکوپ جراحی عروقی

برای آنستوموزهای ظریف.

۸. فناوری‌های نوین در قلب و عروق

الف) پِیس‌میکرهای بدون سیم (Leadless Pacemaker)

با سایز کوچک و تهاجم بسیار کم.

ب) مانیتورینگ پوشیدنی

• ECG پیوسته

• تشخیص آریتمی با AI

ج) رباتیک در آنژیوگرافی

برای دقت بیشتر و کاهش تابش به پزشک.

د) دریچه‌های قلبی قابل‌گسترش (TAVI / TMVR)

برای بیماران پرخطر بدون جراحی باز.

جمع‌بندی

بخش قلب و عروق ترکیبی از فناوری‌های دقیق تشخیصی، سیستم‌های پایشی پیشرفته و تجهیزات درمانی حیاتی است. از ECG و اکو تا آنژیوگرافی دیجیتال، pacemaker های بدون سیم، CT پیشرفته و تجهیزات CCU، تمامی این ابزارها نقش مهمی در مدیریت بیماری‌های قلبی دارند. آینده کاردیولوژی با ادغام هوش مصنوعی، رباتیک، ایمپلنت‌های هوشمند و مانیتورینگ بی‌سیم، به سمت دقت بیشتر و درمان‌های کم‌تهاجمی حرکت می‌کند.